Στρατόπεδα στη Θεσσαλονίκη

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΧΩΡΟΙ ΠΡΩΗΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ

Η μητροπολιτική Θεσσαλονίκη, μια σύγχρονη πόλη 1,5εκ κατοίκων και έκτασης 62χλμ2 έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα: ότι το ελάχιστο ποσοστό ελεύθερων ανοικτών χώρων που διαθέτει μειώνεται, υποβαθμίζεται και περιθωριοποιείται καθημερινά.


Οι συμπεριφορές της πόλης απέναντι σε αυτή την κατηγορία αστικού χώρου είναι από αδιάφορες μέχρι επιθετικές. Οι υπάρχοντες ελεύθεροι δημόσιοι χώροι γίνονται αντικείμενο καταχρηστικών αλλαγών, είτε για ανέγερση οικοδομών είτε για δημιουργία νέων οδικών αρτηριών, χωρίς την τακτική διαδικασία απαλλοτριώσεων. Χαρακτηριστική είναι η πρόβλεψη της επίγειας χάραξης του εξωτερικού κλάδου της «υποθαλάσσιας» αρτηρίας η οποία θα απορροφούσε στο διάβα της από τη Νέα Παραλία 140στρ αστικού πρασίνου- από το λιγοστό και το και το μοναδικό που διαθέτει η πόλη. Όταν τα τετραγωνικά μέτρα πρασίνου ανά κάτοικο στη Θεσσαλονίκη είναι 2,14 σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΟΡΘε και στην Αθήνα 2,55 στο Παρίσι είναι 8,54, στη Ρώμη και το Λονδίνο 9,00, στο Βερολίνο 13, στη Σόφια 24 και στο Άμστερνταμ 27,00.

Η διεθνής πρακτική δείχνει ότι η αύξηση του πρασίνου στα αστικά κέντρα είναι κατορθωτή μόνο με εντάξεις μεγάλων αδόμητων περιοχών στα όρια ή σε θύλακες των πόλεων για μητροπολιτικά πάρκα. Από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις στο Λονδίνο μόνο υπάρχουν τα παρακάτω πάρκα με την αντίστοιχη έκταση το καθένα από αυτά: Hyde Park 1.420στρ, Kensington Gardens 1.100στρ, Green Park 220στρ, Bushy park 4400στρ, Greenwich Park 740στρ, Regent’s park 1948στρ, Richmond park 9550στρ, Kew Royal Botanic 1200στρ, Buckingham palace 170στρ, Hampstead Health 3650στρ.

Στη Θεσσαλονίκη, τηρουμένων των αναλογιών, τα τέσσερα πρώην στρατόπεδα Κόδρα, Π. Μελά, Καρατάσου και οι εγκαταστάσεις της ΔΕΘ και του Γ΄ΣΣ αποτελούν σημαντικό δεδομένο για την αναβάθμιση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος πρασίνου στην πόλη και ιδιαίτερα όταν τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται στις δυτικές συνοικίες όπου η αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο είναι δραματικά μικρότερη του γενικού μέσου όρου- ενδεικτικά στο Ελευθέριο- Κορδελιό 0,83μ2/κάτοικο Νεάπολη 0,99μ2/κάτοικο.

Ο Νόμος 1561/85 για το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης (άρθρο 14 εδ3.1.8) προέβλεπε την απομάκρυνση των στρατοπέδων από το πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης για την εξασφάλιση ελεύθερων χώρων. Αντίστοιχα όμως ο Νόμος 2745/99 για την οικιστική ανάπλαση των ελεύθερων χώρων των στρατοπέδων, προβλέπει την απόδοση του 50% από αυτά για αστικό πράσινο και ποσοστό πολεοδομημένης γης για «τις οικιστικές ανάγκες» του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων.

Τα στρατόπεδα Παύλου Μελά με 385στρ στη Σταυρούπολη, το στρ Καρατάσου με 600στρ στην Πολίχνη και τα μικρότερα Μ. Αλεξάνδρου, Παπακυριαζή και Κακιούση του λεγόμενου Δυτικού Τόξου μαζί με τα στρατόπεδα Κόδρα με 330στρ στην Καλαμαριά και ΔΕΘ- Γ’ΣΣ με 360στρ στο κέντρο της πόλης, αποτελούν την τελευταία ευκαιρία για τη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και της καθημερινής ζωής στη Θεσσαλονίκη.

Η ποιότητα της ατμόσφαιρας, από τα βασικά προβλήματα της πόλης, συνδέεται ευθέως με την περιφρούρηση και αναβάθμιση των δημόσιων ελεύθερων χώρων και του πρασίνου.  Η μετατροπή των πρώην στρατοπέδων σε αστικά πάρκα θα διπλασίαζε το κατά κεφαλήν πράσινο για τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης. Οι Κινήσεις Πολιτών που δραστηριοποιούνται στην πόλη έχουν σαν ένα από τα κυρίαρχα αιτήματα τη διεκδίκηση των στρατοπέδων της δυτικής και ανατολικής Θεσσαλονίκης για πράσινο.

Πριν από ένα περίπου χρόνο πάνω από 1000 πολίτες της Θεσσαλονίκης ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΙΝΗΣΕΩΝ για την πόλη και τριγύρισαν με μια ανθρώπινη αλυσίδα τη ΔΕΘ, το 424 και το Γ΄ Σώμα Στρατού διεκδικώντας …» Καμία νέα δόμηση στους ελεύθερους δημόσιους χώρους που απομένουν και απόδοση τους στην τοπική αυτοδιοίκηση και κοινωνία». Ένα χρόνο μετά τα σενάρια για τη χρησιμοποίηση τους δίνουν και παίρνουν, με τη πόλη παθητικό θεατή της έντονης πραγματικά διαδικασίας.

Στο πλαίσιο αυτών των διαδικασιών και εξελίξεων ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ διακηρύσσει την απόλυτη αναγκαιότητα να προωθηθεί η διαδικασία για την επεξεργασία ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥ που θα εγγυηθεί τη διαχείριση και το συντονισμό των ελεύθερων χώρων των στρατοπέδων με στόχο τον καθορισμό συγκεκριμένης περιφερειακής πολιτικής σε ένα πλαίσιο οικολογικών, περιβαλλοντικών και πολιτιστικών στόχων.

Βιβιάννα Α. Μεταλληνού, Αρχιτέκτων, Ιστορικός περιβάλλοντος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s