Στην κλίνη του Καλλικράτη

Του Τριαντάφυλλου Μηταφίδη

«Για να διασφαλιστεί ότι οι μειώσεις δαπανών από την εφαρμογή του Καλλικράτη συνεισφέρουν στη μείωση του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού, η κυβέρνηση μειώνει τις επιχορηγήσεις προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, σύμφωνα με τις προγραμματισμένες εξοικονομήσεις πόρων κα τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.» (Μνημόνιο 3). Τουτέστιν, τουλάχιστον 3 δις ευρώ λιγότερα το διάστημα 2010-13.

Υπό καθεστώς δημοσιονομικής ομηρίας και νέο-συγκεντρωτικού ασφυκτικού ελέγχου (Εκτελεστική Επιτροπή), με μείωση των κοινωνικών παροχών και αναγκαστική ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών τους, θα «υποδεχτούν» το 2011 οι ήδη οικονομικά στραγγαλισμένοι «Καλλικράτειοι» δήμοι.

Ο Νόμος 3852/2010 επιβάλλει ένα ασφυκτικό πλαίσιο ελέγχου νομιμότητας, που αγγίζει τα όρια ελέγχου σκοπιμότητας, ενώ ιδιαίτερα σκληρή θα είναι η αντιμετώπιση των υπερχρεωμένων Δήμων και Δημοτικών Ενοτήτων που θα υπαχθούν στο διαβόητο «Ταμείο Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης»:

  • 20% τοκοχρεωλύσια σε σχέση με τα τακτικά έσοδα ή 60% χρέος σε σχέση με τα συνολικά έσοδα για τους Δήμους.
  • 20% τοκοχρεωλύσια σε σχέση με τα τακτικά έσοδα ή…% χρέος σε σχέση με τα συνολικά έσοδα για τις Δημοτικές Ενότητες (το ποσοστό θα καθοριστεί με νόμο).

Η υπαγωγή των Δήμων σ’ αυτό το ταμείο προβλέπει: μείωση έως παρακράτηση της ΣΑΤΑ, απαγόρευση προσλήψεων, διαρκή έλεγχο κάθε δαπάνης, αύξηση τοπικής φορολογίας, μείωση κοινωνικών παροχών και ουσιαστική απαγόρευση υπερωριών.

Ο νόμος 3861/2010 (πρόγραμμα «Διαύγεια») επιβάλλει μεν τη δημοσιοποίηση κάθε οικονομικής και διοικητικής πράξης, η ελλιπής όμως στελέχωση των υπηρεσιών όσο και οι ανεπάρκειες του αιρετού δυναμικού, ιδίως αυτού που θα ασκήσει διοίκηση, θα οδηγήσει σε σοβαρές νομικές εμπλοκές αιρετούς και διοικητικό προσωπικό.
Παράλληλα όμως, η θεσμοθέτηση Επιτροπής Κοινωνικής Διαβούλευσης και Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, για Δήμους πάνω από 10.000 κατοίκους, καθώς και Συμβουλίου Μεταναστών, ανοίγουν «χαραμάδες» για την παρέμβαση των Κοινωνικών Φορέων στα ζητήματα της καθημερινής ζωής των τοπικών κοινωνιών. Αντίθετα, η κομματικοποίηση ή η υπεριδεολογικοποίηση της αυτοδιοικητικής δράσης θα οδηγούσε στην κοινωνική αφυδάτωση των αυτοδιοικητικών κινήσεων.

Οφείλουμε να διεκδικήσουμε τη συμμετοχή όλων των παρατάξεων σε όλα τα όργανα και τις επιτροπές του Δήμου. Οφείλουμε επίσης να διεκδικήσουμε την εκπροσώπηση των εργαζομένων, των χρηστών και αντιπροσωπευτικών κοινωνικών φορέων στις διοικήσεις των υπό σύσταση Νομικών Προσώπων.
Σε σχέση με το εποχικό προσωπικό και τους συμβασιούχους, επειδή θα υπάρξει μεγάλη ανάγκη προσωπικού λόγω των πολλών νέων μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων (Πολεοδομία, Υγεία, Τοπική Ανάπτυξη κ.λ.π.) οφείλουμε να ζητήσουμε την μετατροπή των συμβάσεων σε αορίστου χρόνου όσων εμπίπτουν στην οδηγία 770/79, την παράταση παραμονής του Προσωπικού (ιδιαίτερα στην Καθαριότητα και την Πρόνοια) έως την προκήρυξη των αναγκαίων θέσεων, με την παράλληλη ψήφιση ενισχυμένης μοριοδότησης της προϋπηρεσίας όσων καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες. Και, φυσικά, την απόδοση του συνόλου των αναγκαίων δαπανών για την εφαρμογή των νέων μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων.

Η εφαρμογή του ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ-ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗ απαιτεί δεκάδες νομοθετήματα, προεδρικά διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις. Το πιθανότερο είναι να ζήσουμε ένα λειτουργικό χάος τουλάχιστον διετίας.

*Παράρτημα

Διευκρινίσεις για το Πρόγραμμα “δημοσιονομικής εξυγίανσης” των υπερχρεωμένων ΟΤΑ

ΝΟΜΟΣ 3852 / 2010, «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» , Άρθρο 263

1. Συστήνεται Λογαριασμός στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ο οποίος ονομάζεται “Λογαριασμός Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης της Αυτοδιοίκησης”, με σκοπό τη χρηματοδότηση του προγράμματος εξυγίανσης των δήμων και περιφερειών.

2. Ο Λογαριασμός χρηματοδοτείται από τους πόρους των άρθρων 259 και 260. Το ύψος της χρηματοδότησης καθορίζεται με την απόφαση της παραγράφου 3 του παρόντος.

3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών, ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με τη σύσταση, τη λειτουργία και τη διαχείριση του Λογαριασμού.

Ουσιαστικά, το σχέδιο θα περιλαμβάνει περιορισμό των λειτουργικών δαπανών μέσω συγκεκριμένων ενεργειών στις οποίες θα υποχρεούται να προχωρήσει η υπερχρεωμένη δημοτική ενότητα ή ο Δήμος. Ουσιαστικές προϋποθέσεις αλλά και αρνητικά κριτήρια για υπαγωγή στο πρόγραμμα εξυγίανσης αποτελούν δυο δημοσιονομικοί δείκτες: Οι ετήσιες τοκοχρεωλυτικές δόσεις ενός ΟΤΑ ή μιας Δημοτικής Κοινότητας να ξεπερνούν το 20% των τακτικών εσόδων του, όπως επίσης το συνολικό χρέος να υπερβαίνει το 80% των συνολικών ετήσιων εσόδων του Δήμου ή της Δημοτικής Ενότητας.

Θα «παγώνουν» οι προσλήψεις αλλά και οι… εκδηλώσεις!

Για παράδειγμα, μία από τις δεσμεύσεις που θα κληθούν να αναλάβουν όσοι ενταχθούν στο πρόγραμμα εξυγίανσης είναι να παγώσουν για ένα χρονικό διάστημα (ίσως και ετών…) τις προσλήψεις ή να περιορίσουν ακόμα και να εξαλείψουν εντελώς δαπάνες όχι και τόσο απαραίτητες, όπως π.χ. διοργάνωση εκδηλώσεων.

Οι πέντε πρώτοι Δήμοι που θα ενταχθούν υποχρεωτικά στο Πρόγραμμα Εξυγίανσης με υπουργική απόφαση, θα είναι ο Πειραιάς, η Ζάκυνθος, η Φυλή και οι Δημοτικές Ενότητες Νίκαιας (του νέου καλλικράτειου Δήμου Νίκαιας – Ρέντη) και Αχαρνών. Το υπουργείο εκτιμά ότι περίπου 20 δήμοι/δημοτικές ενότητες θα χρειαστεί να εφαρμόσουν το Πρόγραμμα Εξυγίανσης. Σε αυτούς δεν περιλαμβάνονται Αθήνα και Θεσσαλονίκη, καθώς δεν θεωρούνται υπερχρεωμένοι(!)

Χρηματοδότηση από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων

Η ένταξη στο «πρόγραμμα εξυγίανσης» θα γίνεται είτε υποχρεωτικά είτε προαιρετικά. Στην περίπτωση της υποχρεωτικής ένταξης, το υπουργείο Εσωτερικών θα αποφασίζει με βάση τα στοιχεία της Διεύθυνσης Οικονομικών των ΟΤΑ ποιοι Δήμοι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις στοιχειώδεις δαπάνες, π.χ. όσοι Δήμοι δεν μπορούν να καλύψουν ακόμα και τη μισθοδοσία θα εντάσσονται υποχρεωτικά στο πρόγραμμα.

Στην δεύτερη περίπτωση της προαιρετικής ένταξης, οι Δήμοι θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση εφόσον πληρούν τα κριτήρια, ώστε να θεωρούνται υπερχρεωμένοι. Φυσικά, η ένταξη στο πρόγραμμα περιλαμβάνει και δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις.

Για το Πρόγραμμα Εξυγίανσης προβλέπεται ένα «κεφάλαιο αλληλεγγύης» στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, που θα επιδοτείται από πόρους των ΚΑΠ (Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι) σε ποσοστό 2% – 5%, ανάλογα με τον αριθμό και το μέγεθος των δήμων και ενοτήτων που θα κριθούν υπερχρεωμένοι. Επίσης, από το «λογαριασμό αλληλεγγύης» θα μπορεί να επιδοτείται το επιτόκιο του χρέους ή με διευκολύνσεις, όπως η μείωση τους ύψους των μηνιαίων δόσεων.

Κεντρική υποχρέωση όλων των Δήμων και Δημοτικών Κοινοτήτων που θα ενταχθούν στο Ειδικό Πρόγραμμα Εξυγίανσης είναι να καταρτίσουν επιχειρησιακό σχέδιο για την έξοδό τους από το χρέος. Στην περίπτωση που το πρόβλημα αφορά Δημοτική ενότητα ενός διευρυμένου Δήμου, στον οποίο οι άλλες Δημοτικές Κοινότητες δεν αντιμετωπίζουν αντίστοιχο πρόβλημα, το σχέδιο με τις δεσμεύσεις για την έξοδο από την οικονομική κρίση θα αφορά μόνο την συγκεκριμένη δημοτική ενότητα. Στο πλαίσιο των κυρώσεων του προγράμματος, μέρος της Συλλογικής Απόφασης Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΣΑΤΑ) (χρηματοδότηση για επενδύσεις) θα μπορεί να δεσμεύεται, δηλαδή να παρακρατείται, το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι δεν θα υλοποιούνται έργα στον συγκεκριμένο δήμο, μέχρι να εξοφληθεί το χρέος. Ευθύνη για τον έλεγχο του προγράμματος θα έχουν δύο επιτροπές θεσμικά κατοχυρωμένες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s