ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ 1940-‘74 (Ε.Δ.Ι.Α.) ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ & ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ (Ε.Δ.Ι.Α.) 1940-‘74    ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Θεσ/νίκη,  Άνω Πόλη, Αγ. Σοφίας–Θεοφίλου 13

τηλ. 2310215552,

       www.ediamakedonia.gr

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ Ε.Δ.Ι.Α.

  • Η συλλογή, καταγραφή, προβολή και αξιοποίηση των αγωνιστικών παραδόσεων του λαού μας, ιδιαίτερα της Αντιφασιστικής και της Αντιδικτατορικής Αντίστασης.
  • Η οργάνωση μουσείων, ιστορικών αρχείων και κέντρων επιστημονικής έρευνας
  • Η διάσωση και διάδοση της λαϊκής πνευματικής παράδοσης

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Η Ε.Δ.Ι.Α. που ιδρύθηκε  στην Αθήνα το 1992, με άλλα δέκα παρεμφερή σωματεία σε όλη τη χώρα, ασχολείται με τη διάσωση, συλλογή και αξιοποίηση από ιστορικούς-ερευνητές ντοκουμέντων και μαρτυριών για την περίοδο 1940-1974.

Από το 1995 ομάδες εργασίας και ειδικοί ερευνητές του Α.Π.Θ., σε συνεργασία με τοπικούς συλλόγους και από το 2002 με την Ε.Δ.Ι.Α., καταγράφουν προφορικές μαρτυρίες, συλλέγουν αρχεία και ντοκουμέντα. Ήδη έχουν εκδοθεί αρκετά βιβλία με απομνημονεύματα αγωνιστών της Αντιφασιστικής Αντίστασης και έχουν πραγματοποιηθεί εκθέσεις ντοκουμέντων σε αρκετές πόλεις.

Η ΕΔΙΑ έχει ιδρύσει τρία μουσεία Εθνικής Αντίστασης: στη Βίνιανη της Ευρυτανίας, στο Θέρισσο της Κρήτης και την  Κοζάνη, ενώ προχωρεί στην ίδρυση άλλων δύο στη Βέροια και στον Πεντάλοφο Κοζάνης. Ο Πεντάλοφος το 1943 και 1944, στα μέσα δηλ. του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν η έδρα της Ελεύθερης Ελλάδας.

Η Ε.Δ.Ι.Α. Κ.-Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, με τη  συνεργασία της Εταιρείας Μελετών Άνω Βοΐου στο Τσοτύλι, πραγματοποίησε δύο συνέδρια: το 1995 για την Αντίσταση στη Δ. Μακεδονία και το 2000 για τις τοπικές πτυχές του Εμφυλίου Πολέμου στη χώρα μας, με τη συνδρομή του «Δικτύου για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων».

Επίσης, με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων από την Αντιφασιστική Νίκη, πραγματοποίησε δύο εκθέσεις φωτογραφίας: την πρώτη το Μάιο του 2005 στο χώρο του ΕΛΙΑΘ, στην Άνω Πόλη, και τη δεύτερη το Μάιο του 2006 στο Δήμο Αμπελοκήπων σε συνεργασία με το Ρωσικό Προξενείο.

Στις 7/10/07, στην Κοζάνη, σε συνεργασία με τον τοπικό Δήμο, πραγματοποιήσαμε ημερίδα με θέμα «Παράδοση και νεοτερικότητα». Επίσης, σε συνεργασία με τον ίδιο Δήμο και με το Ι.ΜΕ.Σ.Ι., πραγματοποιήσαμε ημερίδα για θέματα τοπικής ιστορίας.

 «Διότι δεν συνεμορφώθην…»

    (ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΩΝ- ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙΔΙΚΤΑΤΟΡΙΚΟ ΑΓΩΝΑ)

Η Θεσσαλονίκη συνέβαλε σημαντικά στον αγώνα κατά της Χούντας και πλήρωσε    βαρύ τίμημα: τρεις δολοφονημένοι, το στέλεχος των «Λαμπράκηδων» Γιάννης Χαλκίδης, ο βουλευτής της ΕΔΑ Γιώργης Τσαρουχάς, ο αγωνιστής Βασίλης Μπεκροδημήτρης, χιλιάδες οι «προληπτικώς εκτοπισμένοι» στα ξερονήσια, πάνω από 100 οι καταδικασμένοι σε βαριές ποινές, 12 σε ισόβια κάθειρξη.

Με την επικράτηση του πραξικοπήματος άρχισαν να συγκροτούνται και να δρουν οι αντιστασιακές οργανώσεις ΠΑΜ, Ρήγας Φερραίος, Δημοκρατική Άμυνα, Σπουδαστική – Λαϊκή Πάλη, Κίνημα 29ης Μαΐου, Αντι-ΕΦΕΕ, ΚΚΕ-ΚΝΕ, ΟΜΛΕ, ΕΚΚΕ-ΑΑΣΠΕ, ΠΑΚ αλλά και ανένταχτοι αγωνιστές.

Η πρώτη έκθεση ντοκουμέντων από τον Αντιδικτατορικό Αγώνα στη Βόρεια Ελλάδα πραγματοποιήθηκε με τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τη Δικτατορία, τον Απρίλιο του 1997, στην Ένωση Δημοσιοϋπαλληλικών Οργανώσεων Θεσ/νίκης, με τη συμβολή του «Συνδέσμου Φυλακισθέντων – Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-74».

Η δεύτερη, με τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 2003, στο «Ελληνικό Λογοτεχνικό – Ιστορικό Αρχείο» (ΕΛΙΑ).

Η τρίτη στην Κοζάνη, τον Απρίλιο του 2003, με αφορμή την 37η επέτειο του πραξικοπήματος.

Η τέταρτη, στον Πολύγυρο στις 13-17 Νοεμβρίου 2004.

Για τα 31 χρόνια του Πολυτεχνείου, το Νοέμβριο του 2004, κυκλοφορήσαμε το CD-ROM  «ΕΔΩ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ!», με κείμενα στην αυθεντική τους μορφή και ηχητικά ντοκουμέντα από το ραδιοφωνικό σταθμό που λειτούργησε στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ το Νοέμβριο του 1973. Περιέχει επίσης στοιχεία για τον αντιδικτατορικό αγώνα στη Θεσσαλονίκη, κείμενο για τη δικτατορία του τοπικού παραρτήματος του «ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΥΛΑΚΙΣΘΕΝΤΩΝ – ΕΞΟΡΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΩΝ (Σ.Φ.Ε.Α.) 1967-74» καθώς και την ανταπόκριση που στάλθηκε στο διεθνή τύπο για τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης.

Η πέμπτη, στο Δήμο Νεάπολης Θεσ/νίκης στις 15-25/11/2005, σε συνεργασία με την Γ΄ ΕΛΜΕ-Θ.

Η έκτη έκθεση ντοκουμέντων από τον αντιδικτατορικό αγώνα πραγματοποιήθηκε  στο 2ο Γυμνάσιο Συκεών, στις 12 Απριλίου 2006, με αφορμή την εκδήλωση της ΕΔΙΑ για τις «γυναίκες του αντιδικτατορικού αγώνα». Οι ομιλίες αυτής της εκδήλωσης περιέχονται σε ειδική έκδοση της ΕΔΙΑ που συνοδεύεται από DVD με μαρτυρίες.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων από το χουντικό πραξικόπημα, και σε συνεργασία με τον Σ.Φ.Ε.Α. (1967-74) και το Ι.ΜΕ.Σ.Ι., πραγματοποιήσαμε με μεγάλη επιτυχία:

Α)  Στις 19 Απριλίου 2007 εκδήλωση – συναυλία στη αίθουσα τελετών του Α.Π.Θ.

Β) Στις 23-24 Νοεμβρίου 2007 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΗΜΕΡΟ στο ΑΠΘ  με θέμα: “ΕΛΛΑΔΑ 1967 – 1974: Η ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ”, σε συνεργασία με το τμήμα Πολιτικών Επιστημών της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ., με τη συμμετοχή του «Σ.Φ.Ε.Α. 1967-1974» και της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού του Δήμου Θεσσαλονίκης. Τα πρακτικά του συνεδρίου δεν εκδόθηκαν ακόμα για τεχνικούς λόγους.

Στις 21 Απριλίου 2008 συνδιοργανώσαμε στο Επταπύργιο με την Τοπική Επιτροπή του «Σ.Φ.Ε.Α. (1967-74)» την εκδήλωση – συναυλία «ΑΝΤΙΛΑΛΟΥΝ ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ», αφιερωμένη στα τραγούδια της φυλακής και της εξορίας

Στις 27 Μαΐου 2008 συνδιοργανώσαμε με την «Επιτροπή Πρωτοβουλίας για την ΑΛΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ» εκδήλωση στο Θέατρο Κήπου αφιερωμένη στο ΜΑΗ του ’36, καθώς και στους δολοφονημένους βουλευτές Γρηγόρη Λαμπράκη και Γιώργη Τσαρουχά. H εκδήλωση έχει καταγραφεί σε DVD – παραγωγή της ΕΔΙΑ Κ.-Δ. Μακεδονίας 1940-74, ενώ πρόκειται να εκδοθούν σε μπροσούρα οι εισηγήσεις των ομιλητών (ιστορικοί-δημοσιογράφοι).

Στις 15 Ιουλίου 2008 συνάντηση με τον Παντελή Βούλγαρη για την ταινία του: «Ψυχή βαθιά»

Στις 31 Ιουλίου 2008 συνάντηση με τους Βαγ. Σιαμπανόπουλο, Γραμματέα του Λαογραφικού Μουσείου Κοζάνης και Γ. Καραβέλη, στελέχους της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες για την ίδρυση Συλλόγου με θέμα: Δίκτυο Πολιτισμικών Κέντρων Δυτικής Μακεδονίας.

Στις 2 Αυγούστου 2008 παρουσίαση του δίτομου έργου της Κατ. Χατίφη: ‘Πέτρος Κόκκαλης

Στις 14 Αυγούστου 2008 εισήγηση στο Μουσείο Σ.Τ.Ι. Κοζάνης με θέμα: ‘Ο ελληνικός Μάης του 1936 και του 1963’

Στις 18 Αυγούστου 2008 με τον Pelegrino Fimiani, καθηγητή εντομολογίας, ενέργειες για ίδρυση τμήματος: ‘Μια ματιά στον κόσμο των εντόμων’ στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Δήμο Τσοτυλίου.

Στις 23 Αυγούστου2008 εισήγηση στο Επταχώρι με θέμα τη δολοφονία του Γ. Γιαννούλη,

Στις 7 Σεπτεμβρίου2008 έγινε η παρουσίαση του βιβλίου του Τάκη Κωστόπουλου στο Νεστόριο με τίτλο: ‘Με τους αντάρτες στη Δυτική Μακεδονία’.

Στις 28 Σεπτεμβρίου 2008 ομιλία στο Δήμο Κοζάνης με θέμα: Ο ρόλος της Κοζάνης στα μέσα της δεκαετίας 1940 – 1950’.

Στις 11 Οκτωβρίου 2008 εκδήλωση στη Βιβλιοθήκη Κοζάνης με θέμα: «χαρτογράφηση».

Στις 8 – 9 Νοεμβρίου 2008 Συνέδριο στο Δήμο Πρεσπών με θέμα: ‘Ο εμφύλιος στις Πρέσπες.

Στις 15 Νοεμβρίου 2008, με αφορμή τη συμπλήρωση 35 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, στο Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης στην εκδήλωση των δημοσιογράφων για τον Παράνομο Τύπο, πραγματοποιήσαμε την έβδομη παρουσίαση της έκθεσης «διότι δεν συνεμορφώθην»

Στις  9 Απριλίου 2009 στην Κατερίνη, σε τιμητική εκδήλωση της ΕΛΜΕ Πιερίας για τους εκπαιδευτικούς της περιοχής που διώχθηκαν από τη χούντα, πραγματοποιήσαμε την όγδοη παρουσίαση της έκθεσης ντοκουμέντων «διότι δεν συνεμορφώθην».

Από 21-4-09 έως 24-4-09 στο Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με τη Δημοτική Κίνηση «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ των  ΠΟΛΙΤΩΝ και της  ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ» και τη συνδικαλιστική κίνηση «ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ – ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ», πραγματοποιήσαμε την ένατη παρουσίαση της έκθεσης ντοκουμέντων «διότι δεν συνεμορφώθην».

Την Κυριακή 23-8-2009 στο δημοτικό σχολείο της Σαμαρίνας συνδιοργανώσαμε με το ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ-ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, το ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ και την Κοινότητα Σαμαρίνας εκδήλωση-αφιέρωμα στον ΑΝΤΡΕΑ ΤΖΗΜΑΣαμαρινιώτη»), με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννησή του.

Από τις 16-21/11-2009 πραγματοποιήσαμε τη δέκατη παρουσίαση της έκθεσης ντοκουμέντων «διότι δεν συνεμορφώθην» σε συνεργασία με τη δημοτική κίνηση «Ενεργοί  πολίτες Ευόσμου».

Aπό 18-4-2010 έως 23-4-2010 στο Επταπύργιο σε συνεργασία με τα «ΑΡΧΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» πραγματοποιήσαμε έκθεση φωτογραφίας-τεκμηρίων από την Αντιδικτατορική Αντίσταση.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 47 χρόνων από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη και το βαρύ τραυματισμό του δολοφονημένου από τη χούντα Γιώργη Τσαρουχά – βουλευτών της ΕΔΑ – παρουσιάσαμε σε συνέντευξη τύπου στις 21/5/2010 τα αιματοβαμμένα ρούχα που φορούσαν οι δύο βουλευτές της ΕΔΑ την ημέρα της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη (22-5-1963) που διασώθηκαν  και αποκτήθηκαν πρόσφατα από την εταιρεία μας.

Τα αιματοβαμμένα ρούχα του Γρ. Λαμπράκη, μετά από αίτημα του Δήμου Μαραθώνα, παραχωρήθηκαν και εκτέθηκαν έως το τέλος Δεκεμβρίου στο Μουσείο του Μαραθώνιου Δρόμου, με αφορμή τις εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 2500 χρόνων από τη μάχη του Μαραθώνα.

Aπό 7/5 έως 30/7/2010 Έκθεση φωτογραφιών από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (από τα Σοβιετικά Αρχεία) στο Πολεμικό Μουσείο στο πλαίσιο της 21ης  PHOTOBIENALE TOPOS.

Στις 21/8/2010 στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Νεστορίου πραγματοποιήσαμε με μεγάλη επιτυχία εκδήλωση με θέμα: «Γράμμος, το αντάρτικο νοσοκομείο και ο αρχίατρος Νώντας Σακελλαρίου»

Την επόμενη ημέρα επισκεφτήκαμε τα υπολείμματα του νοσοκομείου του ΔΣΕ. Η εκδήλωση έχει καταγραφεί σε δύο DVD με τη φροντίδα της εταιρείας μας.

Με αφορμή την 37η επέτειο του Πολυτεχνείου παραχωρήσαμε την έκθεση ντοκουμέντων από τον αντιδικτατορικό αγώνα («διότι δεν συνεμορφώθην») στο Σύλλογο Γονέων-Κηδεμόνων της Γερμανικής Σχολής. Δυστυχώς η διεύθυνση της σχολής δεν επέτρεψε την ανάρτησή της στο χώρο του σχολείου.

Σε συνεργασία με το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΜ-Θ (Ένωση Συντακτών Μ.Μ.Ε. Μακεδονίας-Θράκης) και υπό την αιγίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης, καθώς και με την υλική στήριξη εκπαιδευτικών και συνδικαλιστικών φορέων της πόλης μας, οργανώσαμε στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης  από 9-22/5/ 2011  εκδηλώσεις  Μνήμης για τους δολοφονημένους βουλευτές Γρηγόρη Λαμπράκη το1963 από το παρακράτος και  Γιώργη Τσαρουχά από τη χούντα το 1968,  με τίτλο «από το τρίκυκλο στα τανκς».

Οι εκδηλώσεις περιλάμβαναν ομιλίες-μαρτυρίες για τους δολοφονημένους αγωνιστές, προβολή του ντοκιμαντέρ «100 ώρες του Μάη» των Δ. Θέου – Φ. Λαμπρινού,  «Ζ» του Κ. Γαβρά  (στο ΟΛΥΜΠΙΟΝ), καθώς  και έκθεση ντοκουμέντων με «τα ματωμένα ρούχα της Ειρήνης»-τα ρούχα που φορούσαν οι δύο βουλευτές την αποφράδα  22α  Μαΐου 1963. Η έκθεση λειτούργησε σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και έκλεισε στο τέλος Σεπτεμβρίου. Ταυτόχρονα έχει γίνει δεκτό το αίτημά μας- που υποστηρίχτηκε από τους κ.κ. Αλ. Τσίπρα και Φ. Κουβέλη – να μεταφερθεί η έκθεση σε εκθεσιακό χώρο της Βουλής- χωρίς όμως να έχει υλοποιηθεί έως αυτή τη στιγμή από τον πρόεδρο της Βουλής. Οι εκδηλώσεις έχουν καταγραφεί σε δύο dvd με φροντίδα της εταιρίας μας.

Με αφορμή την 38η επέτειο του Πολυτεχνείου επανακυκλοφορήσαμε εμπλουτισμένο με φωτογραφικό υλικό το cd-r (2004) με τα διασωθέντα ντοκουμέντα για το Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης.

 

 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

 

Αναλάβαμε τη  δωρεάν διάθεση του βιβλίου του Γρ. Κοκοζίδη, «Η Αντιδικτατορική Κομμουνιστική Νεολαία Θεσσαλονίκης 1969 – 1974».  Διαθέσαμε επίσης υλικό για το βιβλίο του Νάντη Χατζηγιάννη, «Τι έχεις μ’ αυτόν;», που περιέχει συγκλονιστικές μαρτυρίες για τη δολοφονία του Γιάννη Χαλκίδη.

Με τη συμβολή μας έχουν εκδοθεί τα παρακάτω βιβλία για τη δεκαετία του ’40:

1. Η Ζωή και η δράση του Βασίλη Νταϊλιάνη – Το Αντάρτικο στη Δυτική Μακεδονία

2. Αλ. Σακαλή (Πετρόμπεη), Μνήμες

3. Πρακτικά Συνεδρίου στο Τσοτύλι, Η Δεκαετία 1940-50 στη Δυτική Μακεδονία

4. Αλ. Ρόσιου (Υψηλάντη), Στα Φτερά του Οράματος

5. Στ. Θεοδοσιάδη, Η Πίνδος ομιλεί – Εθνική Αντίστασις

6. Βασ. Γκανάτσιου (Χείμαρρου), Ένας Δάσκαλος – Καπετάνιος καταγράφει και αξιολογεί τη δεκαετία του ’40

7. Δημ. Κυρατζόπουλος (Φωτεινός), Δ. Μακεδονία, η Ελεύθερη Ελλάδα της Κατοχής

Από το χώρο της Πνευματικής Λαϊκής Παράδοσης–Τοπικής Ιστορίας τα βιβλία: Ραντοβίστι – Ροδοχώρι, Λαογραφικά Βοΐου, Κοζάνη και Γρεβενά – ο χώρος και οι άνθρωποι, Το παζάρι του Τσοτυλίου

Πιστεύουμε ότι τα βιβλία αυτά αποτελούν «πιλότο» για τη συγγραφή της τοπικής ιστορίας στην τριμερή της διάσταση: στον οικισμό, την επαρχία και το νομό – περιφέρεια, με κύριο στόχο την ανάδειξη πορείας των ανθρώπων της περιοχής κατά τον 20ό αιώνα με τις κοσμοϊστορικές του αλλαγές, όταν εκατοντάδες ορεινοί οικισμοί, με ιστορία 400-500 ετών έσβησαν στα μέσα του περασμένου αιώνα.

Μέλη της εταιρείας μας συμμετείχαν στην παρουσίαση βιβλίων-μαρτυριών για την κρίσιμη δεκαετία του ’40 στο Επταχώρι, το Νεστόριο, τα Γρεβενά, την Κοζάνη, τον Πεντάλοφο, τη Βουχωρίνα, το Τσοτύλι, τη Σαμαρίνα.

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Ιδιαίτερα για την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας (ειδικά για το Βόιο και τα Γρεβενά), με την οικονομική στήριξη της ΤΕΔΚ και του Δήμου Κοζάνης, άρχισε να υλοποιείται από ομάδα πανεπιστημιακών του ΑΠΘ ήδη από το 1996 ένα πρόγραμμα καταγραφής μαρτυριών για την περίοδο 1941-44, που αποτελούσε τμήμα ενός ευρύτερου διακρατικού προγράμματος στο οποίο συμμετείχαν περιφέρειες της Ιταλίας και της Ισπανίας. Η όλη προσπάθεια αποσκοπούσε στη μελέτη του Αντιφασιστικού Αγώνα στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου και απέβλεπε – πέρα από τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης – στην αντιμετώπιση νεοφασιστικών κινημάτων που έκαναν την  εμφάνισή τους.

Το αρχείο προφορικών μαρτυριών που άρχισε να συγκροτείται από τότε, τα σχετικά τοπικά και προσωπικά αρχεία και ντοκουμέντα, το φωτογραφικό και άλλο υλικό που συγκεντρώνεται από πολλές πηγές, οι ανέκδοτες γραπτές μαρτυρίες σημαντικών στελεχών της Αντιφασιστικής Αντίστασης αλλά και άλλων χώρων, φιλοδοξούν να αναδείξουν την ιστορική φυσιογνωμία της ευρύτερης περιοχής. Σύμφωνα με τις αναλύσεις έγκυρων ιστορικών, η ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας υπήρξε από τις σημαντικότερες εστίες Αντίστασης στην Ευρώπη που συνέβαλαν στην ήττα του φασισμού.

Ένα σημαντικό τμήμα του αρχείου προφορικών μαρτυριών έχει απομαγνητοφωνηθεί και έχει ήδη κατατεθεί υπό μορφή γραπτών περιλήψεων στα αρχεία της ΕΔΙΑ και του ΕΛΙΑ (Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο) – Παράρτημα Θεσσαλονίκης, ώστε να είναι στη διάθεση των ερευνητών.

Η εταιρία μας έχει τακτικές επαφές με τα Α.Σ.Κ.Ι., την Ε.Δ.Ι.Α Αθήνας, το Ι.Μ.Ε.Σ.Ι., την Π.Σ.Ε.Α.Ε.Α, την Π.Ο.Α.Ε.Α., την Ε.Σ.Η.Ε.Μ-Θ, την Ε.Μ.Α.Β, καθώς επίσης και με τα τμήματα Ιστορίας, Λαογραφίας, Τέχνης και Φιλοσοφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ.

ΙΔΡΥΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ- ΑΡΧΕΙΩΝ

Έγιναν συνεννοήσεις με το Δήμο Βέροιας και για την ίδρυση  μουσείου της Εθνικής Αντίστασης.

Οι τελευταίες κυβερνήσεις και οι τοπικοί τους εκπρόσωποι, πλην ελαχίστων φωτεινών εξαιρέσεων, αρνήθηκαν έως τώρα να στηρίξουν οικονομικά και να παραχωρήσουν στην εταιρεία μας χώρο φύλαξης και έκθεσης των αρχείων της. Το κυριότερο: αρνήθηκαν να ικανοποιήσουν το σημαντικότερο αίτημα της εταιρίας μας: την ίδρυση μουσείου-αρχείου στο Επταπύργιο, όπου μαρτύρησαν εκατοντάδες αγωνιστές της Αντιφασιστικής και Αντιδικτατορικής Αντίστασης. Εδώ και δέκα χρόνια η εταιρία φιλοξενείται στο κτήριο της Θεοφίλου 13, στην Άνω Πόλη, σε χώρο που μας παραχώρησε από το Ε.Λ.Ι.Α. (Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο), το οποίο όμως έχει μεταφερθεί – υπαχθεί πλέον στο Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας.

Έτσι αυτή τη στιγμή συστεγαζόμαστε στον ίδιο χώρο με το ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΕΚΔΟΤΩΝ Β. ΕΛΛΑΔΑΣ, με τον οποίο πρόκειται να συνυποβάλουμε αίτηση προς τον ιδιοκτήτη του διατηρητέου οικήματος-το υπουργείο Οικονομικών-για να «παραχωρηθεί κατά χρήση» στο Δήμο Θεσσαλονίκης.

Καθώς τις τελευταίες ιδιαίτερα δεκαετίες διευρύνεται το χάσμα ανάμεσα στις επίσημες, τις συλλογικές, τις συχνά τραυματικές προσωπικές μνήμες παράλληλα με τη μελέτη της ιστορίας έγινε και η μνήμη ιστορικός τόπος και θέμα διεπιστημονικών μελετών.

Η συντήρηση των εθνικών μύθων και ταμπού, η άρνηση να αντιμετωπίσει κανείς με ειλικρίνεια τη σκοτεινή πλευρά της δικής του ιστορίας, στο όνομα της «εθνικής συνοχής» και της «επούλωσης των πληγών», επιτείνουν τον ιστορικό αναλφαβητισμό, ιδιαίτερα της νέας γενιάς που, καθώς δίνει τη μάχη της για το μέλλον, είναι υποχρεωμένη να «πατάει» στο έδαφος της ιστορικής αλήθειας για το παρελθόν. «Α, φτάνει πια! Πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά» (Μ. Αναγνωστάκης). Αυτή η  παρακαταθήκη αποκτά κρίσιμη σημασία εν όψει του «ιωβηλαίου» της Θεσσαλονίκης το 2012 και της μάχης που διεξάγεται για την αποκατάσταση της ιστορικής της μνήμης.

 Θεσσαλονίκη  Νοέμβρης 2011

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο                                               Γ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΝΙΚ. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ                           ΤΡ. ΜΗΤΑΦΙΔΗΣ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s